Teknoloji

Uzay Kirliliği Nedir, Nedenleri Nelerdir, Nasıl Önlenir?

Dünyamız günden güne kirleniyor, hepimiz bunun farkındayız. Yetmezmiş gibi bir süredir uzay da kirleniyor, hem de düşündüğümüzden çok daha vahim bir biçimde. Kullandığımız iletişim sistemlerini ve gelecekte yapılacak uzay görevlerini tehlikeye atan uzay kirliliği nedir, sebe

Uzay Kirliliği Nedir, Nedenleri Nelerdir, Nasıl Önlenir?
23-06-2022 14:59
Google News

Daha önceki yazılarımızda içinde yaşadığımız gezegenin pek çok farklı nedene bağlı olarak kirlendiğinden ve bir noktada yaşanamaz hale geleceğinden söz etmiştik. Burada yaşayamazsak uzaya gideriz diye düşünüyorsanız maalesef artık uzay da kirli. 20. yüzyılın ikinci yarısında başlayan uzay çalışmaları kapsamında atmosfer dışına gönderdiğimiz pek çok uzay aracı ve bunlara ait parçalar orada öylece duruyor.

Öylece duruyorlar demek yanlış olur çünkü uzay kirliliğini oluşturan bu parçalar oldukça hızlı bir şekilde dönerek hem birbirlerine hem de yeni gönderilen uydu ve roketlere çarpıyorlar. Bu durum elbette hem bugün uydu kaynaklı kullandığımız iletişim sistemlerini hem de gelecekte yapılacak uzay görevlerini etkiliyor. Gelin uzay kirliliği nedir, sebepleri nelerdir ve önlemek için neler yapılabilir gibi merak edilen sorulara gelin yakından bakalım.

Uzay kirliliği nedir, sebepleri nelerdir, nasıl önlenir?Uzay kirliliği nedir?Uzay kirliliğini oluşturan nesnelerUzay kirliliğinin sebepleri nelerdir?Artık kullanılmayan uydularDüşürülen nesnelerUzay görevlerinde kullanılan roketler ve parçalarıUzay silahlarıUzay kirliliğinin sonuçları neler?Uzay kirliliği nasıl önlenir?

uzay kirliliği

Uzay kirliliği nedir?

1957 yılından bugüne, Dünya dışına gönderdiğimiz sayısız roket, uzay aracı ve uydunun artık kullanılmaması ya da parçalanması sonrası yörüngede öylece kalmaları nedeniyle oluşan dağınıklık uzay kirliliği olarak adlandırılıyor. Uzay kirliliğini oluşturan enkaz parçalarının bazıları oldukça küçükken bazıları bir araba kadar olabiliyor.

Kuzey Amerika Havacılık ve Uzay Savunma Komutanlığı NORAD, 1957 yılında ilk uzay çalışmaları başladıktan sonra uzaya gönderilen ve artık kullanılmadığı için atık ya da enkaz olarak kabul edilen bu parçaların kaydını tutmaya başladı. Oluşturulan veri tabanına eklenen ilk enkaz, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği tarafından 1967 yılında uzaya gönderilen Sputnik uydusu oldu.

Aradan geçen uzun yıllarda uzay iyice karıştı. Avrupa Uzay Ajansı ESA tarafından paylaşılan uzay kirliliği verilerine göre boyutları 1 - 10 cm arasında değişen 900 bin ve boyutları 10 cm’den büyük olan 34 bin nesne şu an Dünya yörüngesinde dolanıyor. Ancak aheste aheste dolanmıyorlar. Uzay kirliliğini oluşturan bu nesneler saatte 28 bin km hıza sahip. Çarpışmaların ne kadar korkunç bir etkisi olacağını tahmin etmek güç değil.

Uzay kirliliğini oluşturan nesneler:

uzay kirliliği

Avrupa Uzay Ajansı tarafından paylaşılan uzay kirliliği verilerine göre uzay kirliliğini oluşturan enkaz ve atıklar arasında şu üçü dikkat çekiyor;

Aktif görevde olmayan ve pek çok farklı nedene bağlı olarak parçalanmış uydular.Uzay görevlerinde kullanılıp orada bırakılmış ve pek çok farklı nedene bağlı olarak parçalanmış roketler.Uzay görevleri sırasında kullanılmış aletler, vidalar, kablolar, kameralar ve benzeri nesneler.

Avrupa Uzay Ajansı, uzay kirliliğini oluşturan bu tür nesneleri bir de boyutlarına göre sınıflandırarak çok daha detaylı bir analiz yapıyor. Uzay enkazlarının temel boyutları şu şekilde;

Sayılarının 128 milyondan fazla olduğu tahmin edilen boyutları 1 cm ve altındaki nesneler.Sayılarının 900 binden fazla olduğu tahmin edilen boyutları 1 ile 10 cm arasında değişen nesneler.Sayılarının 34 binden fazla olduğu tahmin edilen boyutları 10 cm ve fazlası olan büyük nesneler.Uzay kirliliğinin sebepleri nelerdir?Artık kullanılmayan uydularDüşürülen nesnelerUzay görevlerinde kullanılan roketler ve parçalarıUzay silahları

uzay kirliliği

Artık kullanılmayan uydular:

Uzun yıllardır iletişim teknolojilerinde kullanmak için uzaya uydu gönderip duruyoruz. Bu uyduların belirli bir kullanım ömrü var. Pilleri bitiyor ya da eskiyorlar. Eskiden bu uyduların zaman içinde Dünya’ya döneceği ve atmosferde parçalanarak yok olacakları düşünülüyordu. Ancak bugün biliyoruz ki o uydular hala yörüngede dolanmaya devam ediyorlar.

Düşürülen nesneler:

Komik gibi görünebilir ama evet, uzaya çıkan astronotlar da pek çok eşya düşürüyorlar. Örneğin 2008 yılında astronot Heidemarie Stefanyshyn-Piper, alet edevat dolu koca bir çantayı düşürüverdi. Bu çanta Dünya yörüngesinde 4 binden fazla kez döndükten sonra atmosfere girerek parçalandı. Ancak yıllardır neler neler düşürüldüğünü düşünürsek bunlarında hepsinin aynı kaderi yaşadığına ihtimal vermek zor.

Uzay görevlerinde kullanılan roketler ve parçaları:

Roket fırlatma videolarını izlediyseniz tek bir roket gönderilirken bile yol boyunca birkaç parça bırakarak yoluna devam ettiğini görmüşsünüzdür. Çoğu yakıt kapsülü olan bu parçaların bazıları henüz Dünya sınırlarındayken kopuyor ve okyanusa düşüyor. Ancak bazıları atmosfer dışına çıktıktan sonra düştükleri için uzay kirliliğinin en büyük nesnelerinden biri haline geliyorlar. Parçalanan ve milyonlarca minik parça olarak dağılan kapsül ve roketler de var.

SİZİN DÜŞÜNCELERİNİZ?
ÇOK OKUNANLAR
ANKET TÜMÜ
ARŞİV ARAMA
PUAN DURUMU TÜMÜ
TAKIMOPuanAV.
1Trabzonspor3881+33
2Fenerbahçe3873+35
3Konyaspor3868+21
4Başakşehir FK3865+20
5Alanyaspor3864+9
6Beşiktaş3859+8
7Antalyaspor3859+7
8Fatih Karagümrük3857-5
9Adana Demirspor3855+13
10Sivasspor3854+2
11Kasımpaşa3853+10
12Hatayspor3853-4
13Galatasaray3852-2
14Kayserispor3847-7
15Gaziantep FK3846-8
16Giresunspor3845-6
17Çaykur Rizespor3836-27
18Altay3834-18
19Göztepe3828-37
20Yeni Malatyaspor3820-44
GÜNÜN KARİKATÜRÜ TÜMÜ
Karikatürler